HPV και καρκίνος στόματος

Ο ιός του ανθρωπίνου θηλώματος (HPV) είναι από τους πιο διαδεδομένους ιούς καθώς το 75% του πληθυσμού της Ευρώπης έχει ήδη μολυνθεί ή θα μολυνθεί από τα ποικίλα στελέχη του ιού.


Ο ιός HPV είναι ιδιαίτερα γνωστός εδώ και 35 χρόνια περίπου για τη δυνατότητα που έχουν ορισμένα στελέχη του να προκαλούν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Πλέον όμως μοριακές και επιδημιολογικές μελέτες υποστηρίζουν ότι τα ογκογόνα στελέχη του ιού 16 και 18 μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην ανάπτυξη και στοματοφαρυγγικού καρκίνου, ενώ μέχρι σήμερα έχουν ταυτοποιηθεί περισσότεροι από 200 τύποι του ιού.

Η λοίμωξη από τον HPV μπορεί να ευθύνεται για την αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου κεφαλής-καρκίνου σε νεότερα άτομα τα οποία συχνά δεν είναι καπνιστές, καθώς το κάπνισμα και το αλκοόλ θεωρούνται οι κύριοι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη στοματικού καρκίνου.

Θεωρείται πλέον ότι ειδικότερα η μόλυνση από το στέλεχος 16 του ιού αποτελεί ένα πρώιμο γεγονός κατά την ογκογένεση της κεφαλής και του τραχήλου.

Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα ογκογόνα στελέχη του ιού μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή και επομένως η μόλυνση του στοματικού βλεννογόνου από τον HPV και η οροθετικότητα του ασθενούς αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης στοματικού καρκίνου.

Σήμερα υπάρχουν αρκετές μοριακές μέθοδοι ανίχνευσης των τύπων του HPV (PCR, in situ υβριδισμός, κλπ).

Οι άντρες εμφανίζουν συχνότερα στοματικό καρκίνο που οφείλεται στο κάπνισμα και στην υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, αλλά επικρατούν έναντι των γυναικών και στην περίπτωση ανάπτυξης καρκίνου που συνδέεται με τον HPV.

Το προφίλ του ασθενούς με στοματικό καρκίνο που συνδέεται με τον HPV είναι νεαρός ενήλικας, συνηθέστερα άνδρας που δεν καπνίζει και δεν καταναλώνει υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ.

Ο ρόλος του HPV στην ανάπτυξη καρκίνου σε καπνιστές και πότες παραμένει αδιευκρίνιστος.

Η υιοθέτηση συγκεκριμένων σεξουαλικών πρακτικών αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης στοματικού καρκίνου που συνδέεται με τον HPV.

Συγκεκριμένα, ως παράγοντες κινδύνου για τους άνδρες ορίζεται η πρώιμη έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας, ο αυξημένος αριθμός σεξουαλικών συντρόφων και το ιστορικό κονδυλωμάτων στα γεννητικά όργανα.

Στις γυναίκες ο κίνδυνος αυξάνεται ανάλογα με τον αριθμό των σεξουαλικών συντρόφων. Επίσης, επιδημιολογικές μελέτες υποστηρίζουν ότι ο κίνδυνος αυξάνεται με την εφαρμογή στοματικού σεξ ή στοματο-πρωκτικής επαφής, ενώ η επαφή στόμα-στόμα δε θα πρέπει να εξαιρείται από τα μέσα μετάδοσης του ιού.

Επίσης, η σημαντική πτώση της άμυνας του οργανισμού διευκολύνει την ανάπτυξη στοματικού καρκίνου συνδεόμενου με HPV όπως δείχνουν μελέτες που έχουν διεξαχθεί σε ασθενείς οροθετικούς για τον ιό της ανθρώπινης επίκτητης ανοσοανεπάρκειας (HIV).

Σε προληπτική βάση θα ήταν δυνατή η αποφυγή μόλυνσης ή ακόμη και η θεραπεία αυτού του τύπου στοματο-φαρυγγικού καρκίνου με τον εμβολιασμό, όπως συνέβη πρόσφατα και για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας (διατίθεται το εμβόλιο το Gardasil® που προστατεύει ενάντια στα στελέχη 6, 11, 16, 18 και το Cervarix® που στοχεύει στα στελέχη 16 και 18).

Η επίδραση των τωρινών εμβολίων στη συχνότητα της επιμένουσας στοματικής λοίμωξης από τον HPV παραμένει ακόμη αδιευκρίνιστη, πάντως δικαιολογείται μία συγκρατημένη αισιοδοξία ότι τα διαθέσιμα εμβόλια θα προφυλάσσουν και ενάντια της στοματικής προσβολής από τον HPV.

Στην πλειοψηφία των μελετών αναφέρεται ότι οι στοματοφαρυγγικοί καρκίνοι που σχετίζονται με τον HPV έχουν καλύτερη πρόγνωση σε σύγκριση με τους αντίστοιχους που δεν συνδέονται με τον ιό.

 

* Καραθανάση ΒασιλικήDDS, MSc. Οδοντίατρος - Στοματολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ  – Επιστ. Συνεργάτης Εργαστηρίου  Στοματολογίας Οδοντιατρικής  Σχολής Παν/μίου Αθηνών - τ. Επιστ. Συνεργάτης της Μονάδας Οδοντιατρικής Αντιμετώπισης Ογκολογικού Ασθενούς της Οδοντιατρικής Σχολής του Παν/μίου Αθηνών 
FOLLOW:
comments powered by Disqus

TAGS:

Καιρός σήμερα και πρόγνωση καιρού για κάθε περιοχή

Μην τα χάσετε